Recensie van “28”

van Stephanie Nolen

Kun je ertegen? Achtentwintig keer het dramatische verhaal lezen van iemand met AIDS in Afrika? Een MENING hebben over 28000000 mensen is veel makkelijker; over macro-economische oorzaken, culturele verschillen, virale epidemiologie, misstanden in de religie etc. Daar gaat dit boek trouwens óók over. Maar het persoonlijke levensverhaal lezen wat mensen aan een Canadese journaliste vertellen, dat komt heel dichtbij.

• Een vrachtwagenchauffeur in Nairobi vertelt openlijk over de verkrijgbaarheid van meisjes op de parkeerplaatsen. Nu is hij toch maar “gestopt”. Want zijn eigen vrouw wil hij niet besmetten, als ’t niet te laat is.

• Twee weeskinderen in Swaziland trekken iedere ochtend hun schooluniform aan. En gaan dan voor hun hut zitten, kijken naar de kinderen uit het dorp die nog wél het schoolgeld kunnen betalen.

• Een Anglicaanse pastor in Oeganda was de eerste geestelijke die openlijk verklaarde seropositief te zijn. Hij vraagt zich af wanneer nu eens de tweede in de media komt.

• De HIVcounsellor in Zimbabwe heeft twee kinderen moeten begraven. Ze werd door haar schoonfamilie beroofd van alle huisraad, en door haar eigen broers en zussen mishandeld. Nu geeft ze veel mensen advies en steun, vaak in het duister van de nacht.

Geen van deze verhalen laat je koud. En gek genoeg… is het ook inspirerend om ze te lezen. Vanwege de hoop en de levenslust die alle 28 mensen uitstralen. De infectie in hun lichaam is onomkeerbaar, de ellende overweldigend, maar in hun hart hebben ze AIDS overwonnen.

Ze laten zich hun waardigheid als mens niet afnemen, en vechten: tegen infecties en stigmatisering, voor hun leven en hun geliefden.

Als je in een samenleving leeft waar ARVmedicijnen wel verkrijgbaar zijn, en onderwijs, en gezondheidszorg, dan wil je heel graag iets doen na het lezen van dit boek. Ook daarvoor geeft Stephanie Nolen tips. Niet zonodig: “er zelf heen gaan”. Geld geven, OK. (Van ieder exemplaar van dit boek gaat 1 euro naar StopAIDSnow!) Maar bovenal adviseert Nolen: práát over AIDS. Doorbreek het zwijgen waar mensen aan sterven. Dat er iedere dag 6000 mensen in Afrika sterven is géén “nieuws” meer; maar de hoop van Mohamed, Gideon, Tigiste en Prisca is dat wél.

Wat mijzelf betreft: ook bidden helpt me, al was het alleen maar tegen de machteloosheid. Dit boek stemt me tot nadenken over m’n eigen leven. De keren dat ik anderen veroordeel of buitensluit. En dat ik de verspilling in onze welvaartsstaat vanzelfsprekend vind.

Dit boek gáát ergens over. Over mensen. 28 gezichten, 28 levens.

Michael Buykx.